مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثىَ‏ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَوةً طَيِّبَةً وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ0 هر كس كار شايسته‏اى انجام دهد، خواه مرد باشد يا زن، در حالى كه مؤمن است، او را به حياتى پاك زنده مى‏داريم و پاداش آنها را به بهترين اعمالى كه انجام مى‏دادند، خواهيم داد.(نحل97)

پنج شنبه بیست و سوم تیر 1390

خانواده‌محوري، راهكار ايمني از فتنه‌هاي آخرالزمان

     بسم الله الرحمن الرحيم

 

خانواده‌محوري، راهكار ايمني از فتنه‌هاي آخرالزمان

در چنين دوران خطرخيز و فتنه‌انگيزي، اهل‌بيت: در سخنان شفابخش خويش بيش از هر چيز بر حفظ نظام خانواده و رعايت اخلاق و تقواي خانوادگي و مراقبت‌هاي ويژه در فرآيند تربيت خانوادگي تأكيد مي‌ورزند؛ چنانچه امير اهل ايمان به مردمان آخرالزمان چنين توصيه مي‌فرمايند:

پس در خانه‌هاي خود بمانيد (و مراقب خانواده‌هاي خود باشيد) تا لحظة ظهور امر ما فرا رسد.1

از ديگر راهبردهاي مورد تأكيد و ايمني‌بخش دوران غيبت، ملازم خانه بودن و خانواده‌محوري است:

در دورة غيبت زبان‌هاي خود را نگه‌داريد و ملازم خانه‌هاي خويش باشيد...2 .

و قبل از فرارسيدن ظهور، فتنة جانكاهي پديدار مي‌شود كه در آن، انسان با ايمان روز را به پايان مي‌رساند و صبح (فردا) كافر مي‌شود، و صبح مؤمن است و شب كافر مي‌شود. پس هركس چنين زماني را درك كرد بايد تقوا پيشه كند و چون گليمي از گليم‌هاي خانه‌اش باشد.3

هنگامي كه چنين زماني فرارسد، ملازم گليم خانة خود باشيد تا اينكه آن امام غائب پاك‌سرشت و پاكزاد، ظاهر گردد4. 

در دوران غيبت خانه‌هايتان را محل عبادت و صومعه خود قرار دهيد و آتش غضا را لاي دندان بگذاريد (كنايه از حفظ زبان از خطر است) و خدا را بسيار ياد كنيد...5.

از اين‌گونه روايات دوگونه برداشت مي‌توان نمود:

1. توصيه به جامعه‌گريزي، مسؤوليت‌ناپذيري انزواگزيني، بي‌تفاوتي و بي‌خبري نسبت به حوادث دوران غيبت؛

2. تأكيد بر خانواده‌محوري در دوران غيبت، همراه با توصيه به جامعه و جامعه‌گرايي.

با توجه به سيرة اهل‌بيت: و با نگاهي به ساير وظايف ايماني و انساني يك مؤمن راستين، معنا و برداشت دوم مورد نظر ائمة اطهار: مي‌باشد.

در اين‌گونه روايات، تركيب «أحلاس البُيوت؛ گليم خانه‌ها» در معناي مجازي خود به معني «ملازمت خانه و خانواده‌محوري» به كار رفته است 6 كه مي‌تواند كنايه از تواضع و فروتني و دوري از شهرت‌طلبي7  و تأكيد بر حفظ عفت و پاكي خانه از جلوه‌هاي حرام و توجه ويژه به فرآيند «هدايت و تربيت خانوادگي» باشد.

تأكيد و اصرار اهل‌بيت: بر خانواده‌محوري و ملازم خانه و خانواده بودن حاكي از توجه داشتن به اهميت اين نهاد بنيادين اجتماعي و تشكيل هسته‌هاي صالح و سالم براي تأسيس و تشكيل جامعه مهدوي است. از اين روست كه امام باقر7 در سخني ديگر مي‌فرمايند:

در خانه‌هايتان به ديدار يكديگر برويد كه اين كار باعث حيات امر ماست، رحمت خدا بر آن بنده‌اي كه امر ما (اهل‌بيت) را احيا كند8.

بر اين اساس احياي آيين الهي و زنده نگه‌داري مرام پيشوايان ديني، وابسته به حفظ محوريت خانه‌ها و خانواده‌ها، برقراري ارتباطات و محافل خانگي و تقويت و استحكام اين نهاد مقدس است.

آري، در ديدگاه اسلام و پيام‌آور الهي آن، خانه نه فقط جايگاهي براي استراحت و خوابيدن و يا امور دنيايي است، بلكه پايگاهي براي عبادت، تحقيق، تفكر و حصني براي اولياي الهي است:

علم و دانش را نياموزيد كه با سفيهان و نابخردان درافتيد و با دانشمندان به جدال و ستيز برخيزيد و يا نظر مردم را به خود معطوف سازيد، بلكه در گفتار خويش، پوياي همان اهدافي باشيد كه در پيشگاه خداوند متعال و در نزد او قرار دارد؛ زيرا آنچه نزد خداست، پايدار و فناناپذير است؛ چون خدا باقي و پايدار و ماسواي او دست‌خوش فنا و نابودي است. چشمه‌هاي حكمت، چراغ‌هاي فروزان هدايت، ملازم خانه‌هاي خويش (همچون فرش و بساطي ستبر كه در خانه گسترده است) مشعل‌هاي تابناك شب، دل زنده و كهن‌جامه و ژنده‌پوش باشيد تا ميان اهل آسمان معروف و در ميان اهل زمين، گمنام باشيد9.

بدين‌سان از مجموع احاديث چنين برمي‌آيد كه تأكيد پيشوايان دين بر «ملازمت خانه و خانواده»، نه به معناي انزواگزيني و جامعه‌گريزي، كه به معناي دوري از فسادهاي فراگير اجتماعي و فرار از اخلاق شيطاني دنيازدگان آخرالزماني، با محوريت خانه و تربيت خانوادگي است؛ چنانچه امام صادق7 مي‌فرمايند:

(در چنين زماني) از خشم خدا بر حذر باش و از خداوند نجات بطلب و بدان كه مردم مورد خشم و غضب پروردگار هستند و... تلاش كن كه خداوند تو را در وضعي برخلاف وضع آنها ببيند.10

--------------------------------

1.امام علي7: «فَكُونُوا رَحِمَكُمُ اللهُ مِن أحلاسِ بُيوتِكُم إِلي أوانِ ظُهورِ أمرِنا» ديلمي، ارشاد القلوب، ج2، ص314؛ مجلسي، بحارالانوار، ج30، ص80.

2. امام صادق7: «كُفُّوا ألْسِنَتَكُم وَ الْزَمُوا بُيُوتَكُمْ...» كليني، الكافي، ج2، ص225، ح13؛ حر عاملي، وسائل الشيعه، ج16، ص248، ح21480؛ مجلسي، بحارالانوار، ج52، ص139، ح45؛ نعماني، الغيبه، ص197، باب 11.

3. امام جواد7: «وَ قبلَ ذلك فِتنَةُ شَرٍّ: يُمْسِي الرَّجُلُ مُؤمِناً وَ يُصبِحُِ كافِراً وَ يُصبِحُ مؤمِناً وَ يُمْسِي كافِراً، فَمَنْ أدرَكَ ذلك الزَّمانِ فَلْيَتَّقِ اللهَ وَلْيَكُنْ أحْلاسَ بَيتِهِ» سيوطي، الحاوي للفتاوي، ج2، ص159؛ صافي گلپايگاني، لطف‌الله، منتخب الأثر، ص437؛ قسمت اول روايت در كليني، كافي، ج2، ص418، ح2 آمده است.

4. امام صادق7: «فإذا كانَ ذلك فَالزَمُوا أحْلاسَ بُيُوتِكُم حَتّي يَظهَرَ الطّاهِرُ بنُ الطّاهِرِ المُطَهَّرِ ذُوالغَيبَةِ» طوسي، الغيبه، ص163؛ مجلسي، بحارالانوار، ج52، ص126ـ127، ح19. منظور امام از اينكه مي‌فرمايد «گليمي از گليم‌هاي خانه‌اش باشد» اين است كه در چنين زماني در خانه‌هاي خود پابرجا باشيد و وارد اين فتنه‌ها نشويد.

5. امام علي7: «...وَاتَّخِذُوا صوامِعَكم بُيُوتَكُم وَ عَضُّوا عَلي مِثلِ جَمْرِ الغَضا وَاذكُرُوا اللهَ كَثيراً...» ابن‌خزّار القميّ، كفاية الأثر، ص213؛ مجلسي، بحارالانوار، ج52، ص267.

6. شهيد ثاني دربارة واژة «أحلاسَ البيوت» مي‌نويسد: «وَ مِنَ المَجازِ: كُن حِلسَنَ بَيتِكَ أي ألزِمِهُ؛ گاهي اين واژه در معناي مجازي خود به كار مي‌رود؛ بدين‌معنا كه ملازم خانه‌ات باش» شهيد ثاني، منية المريد، ص135.

7. علامه مجلسي ذيل واژة «أحلاسَ البيوت» مي‌نگارد: «وَ لَعَلَّهُ كِنايَةٌ عَنِ التّواضُعِ وَ عَدَمِ التَشَهُّرِ في النّاسِ؛ شايد اين عبارت كنايه از تواضع و دوري از شهرت ميان مردم باشد» علامه مجلسي، بحارالانوار، ج2، ص38.

8. امام باقر7: «تزاوَرُوا في بُيوتِكُم فَإنَّ ذلك حياةٌ لِأمرِنا رَحِمَ اللهُ عبداً أحيا أمرَنَا» صدوق، خصال، ج1، ص222، ح22؛ مجلسي، بحارالانوار، ج71، ص352 و ج2، ص144.

9. پيامبر اعظم7: «لا تَعَلَّمُوا العلمَ لِتُمَارُوا بِهِ السُّفَهاءَ وَ تُجَادِلُوا بِه العُلَمَاءَ وَ لِتَصرِفُوا وُجُوهَ النَّاسِ إلَيكُم وَابْتَغُوا بِقَولِكُم ما عِندَاللهِ فَانَّهُ يَدُومُ وَ يَبْقي وَ يَنفَدُ ماسِواهُ كُونوا يَنابيعَ الحِكمَةِ مَصابيحَ الهُدي أحْلاسَ البُيُوتِ سُرُجَ اللَّيلِ جُدُدَ القُلُوبِ خُلْقَانَ الثِّيابِ تُعرفُونَ في أهل السَّماءِ وَ تَخْفَونَ في أهلِ الارضِ» مجلسي، بحارالانوار، ج2، ص38، ح60؛ ديلمي، ارشاد القلوب، ج1، ص16.

10. امام صادق7: «فَكُنْ عَلي حَذَرٍ وَاطْلُب إلي الله عزَّوجلَّ النَّجاةَ وَاعلَمْ أنَّ الناسَ في سَخَطِ الله عزَّوجلَّ... وَاجْتَهِد لِيَراكَ الله و عزَّوجلَّ في خِلافِ ما هُمْ عَلَيهِ» كليني، الكافي، ج8، ص42؛ حر عاملي، وسائل الشيعه، ج16، ص279، باب 41؛ مجلسي، بحارالانوار، ج52، ص259، باب 25.

 

نوشته شده توسط z. azimi در 13:58 | لینک ثابت 6 نظر